LABYRINT
Ik liep het doolhof in, was in alle staten,
Een dolle stier, de gesponnen draad nu al kwijt,
Is er een kouder, harder mes dan liefde's spijt
Kan iemand nog dieper zinken: vlinders haten?
De diepe val, uit mijn uit ziedende hoogmoed
Gehakte, zwarte zeppelin, scheerde door lucht
Kraakhelder, scherp getekend, gestuurd door de zucht
Naar koele orde, Mondriaan krijst: "Het is goed!"
Door moest ik, jou achterna, vooruit, weer terug,
Dan naar links, jouw beeld en jouw schoonheden vlogen
Weg, ik verloor urgentie, brak een broze brug
Doormidden, werd dan trager en kromgebogen,
Als een slak zonder huis, stil en onbewogen
Ik ging de hoek om en keek mijzelf in de rug
C. Gijsen_________________________________________________________
LABYRINTH_________________________________________________________
I walked into the labyrinth, blood in my eyes,
a raging bull. Already I had lost the thread.
Is there a colder, harder knife than love’s regret?
Is there a lower deep than hating butterflies?
A deep fall from my black Zeppelin, carved out of pride
and soaring, seething arrogance, skimmed through the sky,
crystal clear and sharply drawn, steered by a desire
for frosty order. ‘It is good’, Mondriaan cried.
I had to follow after you, retrace the track,
then turn left. Away your image and beauties flew.
I lost urgency, broke a brittle bridge I crossed
in two. Then I doubled up, slowing down like glue,
unmoving and unmoved, a snail whose shell got lost.
I turned the corner and was watching my own back.
translation: Erik Honders
Sampo
Ik zocht naar iets, maar kon er geen naam aan geven
Het was te bekend en overal om mij heen
Ik zocht in het oosten en in Hellas’ leven,
Bleef in Finland, waar zwaarte hangt aan iedereen
Een oude heks fluisterde spreuken in mijn oor,
Zij zong liederen over een graal , ik verstond
Er geen, de vale poolvossen krijsten in koor
Over vergeefsheid en een zwarte morgenstond
Ik ijlde verder over een gletsjer, sneeuwblind
Verscheen het oerei waar de ijsvlakte afboog,
Zo mooi en perfect totdat het brak en zijn kind,
De mooiste vrouw ooit gezien, geluidloos baarde
Zij nam mijn hand, hakte een gat in de aarde
Ik zonk in de zee en keek recht in Sampo’s oog
C. Gijsen
_________________________________________________________Sampo
I searched, but could not name the object of my quest:
it was too widely known and too much all around.
I searched in ancient Greece, I went from east to west,
then stayed in Finland where the weight bears people down.
An old hag whispered incantations in my ear,
sang songs about a grail I could not understand;
meanwhile I heard a choir of dun snowfoxes scream
about futility and a black dawn at hand.
I hurried on across a glacier. Then, snowblind,
the primal egg appeared where icefields branched away:
such perfect beauty till it broke and bore its child,
the fairest female ever seen, without a cry.
She took my hand and cut into the frozen clay;
I sank down in the sea, looked straight in Sampo’s eye.
translation: Erik Honders
Het Narrenschip
I
Het narrenschip voer uit en ik zat erop
Naast de non en de gek, bankier en pooier,
Blies ik op de hoorn des overvloeds, mooier
Dan dat werd het niet, ik boog mijn dikke kop
Om dan nog meer te zuipen en te vreten
Lachend om de armen, hun holle blikken,
Gekscherend met de dieven, die nooit wikken
Over goed en kwaad, alleen pasgeld eten
Het narrenschip voer uit, ik stond op de wal
Zag de schransende meute zingend schuimen
Op de ziedende zee, een slang en een kwal
In het zog van de onheilsboot, de fluimen
Van walgende wijzen hangend in de mast
En ik hoopte: ik ben niemand meer tot last
C. Gijsen
The Ship of Fools
I
The ship of fools left port and I was on it.
Beside the nun, fool, banker and pimp I could
blow the horn of plenty. All this was as good
as it got, I bowed my swollen head a bit
to freely stuff myself and booze even more,
ridiculing the poor, their hollow glances,
poking fun at the thieves, who take no chances
with right or wrong, eating coins all they look for.
The ship of fools left port, I was on the quay
to see the voracious singing binging cast
on the seething seas, jellyfish and snakes
in the wake of the vessel of doom, and flakes
of phlegm from disgusted sages up the mast,
and hoping no one would be bothered by me.
translation: Erik Honders
Het Narrenschip
II
Je wilde zelfmoord plegen en werd gered
Door een fax, de dood ingeruild voor eten
En praten, zoals steeds door jou geweten
Op het narrenschip van je leven, en hoor
McCartney zingen voor je slapende zoons
En Jackie beschaafd fluisteren in je oor
Voel de handen van al je minnaars in koor
Zingen over je schoonheid als iets gewoons
Je schip vaart door op de brandstof van je taal,
Die je Ierse ankers lossloeg van droge
Grond, en je zong over het barse onthaal
Dat je wachtte, over allen die logen
Alle kades zijn nu gezien en bezocht
Jouw liefde ligt op het water, om de bocht
(Voor Edna O' Brien)
C. Gijsen
_______________________________________
The Ship of Fools
II
You contemplated suicide, death seemed near
when, saved by a fax, you swapped dying for food
and talking, as you had so often previewed
your life would be on the ship of fools. Now hear
Paul McCartney crooning to your sons who sleep,
and Jacqueline’s highbrow whispers in your ear.
Feel the choir of hands of those that hold you dear,
lovers who sing of your grace as something cheap.
Your ship is fuelled by the prose you command,
it broke your Irish anchors loose from dry land,
and you sang of the cold welcome without end
that awaited you, you sang of those who lied.
The ports of call, you took them all in your stride,
your love is still out at sea, around the bend.
(for Edna O’Brien)
translation: Erik Honders
________________________________________
Het Narrenschip
III
Van deze bodem kun je niet af, haven
En zee zijn eender, één wereld ongedeeld,
Zonder naad of las, als een monochroom beeld
Dat het verlangende oog niet kan laven
Je broer een nar, zijn zotskolf hier een bewijs
Van eruditie en overredingskracht
Je vrouw een non, die met lakse overmacht
Je overboekt naar deze doelloze reis
Aangemonsterd voor de wedren naar de kaap,
Die alle dwazen dwingend laat verdwijnen,
Beroofd van hun aardse lusten, welt een gaap
Op: herinnering aan rijkere wijnen
Wij kunnen hier niet weg en gaan maar slapen,
De schilder zal onze zielen afschrapen
C. Gijsen
________________________________________
The Ship of Fools
III
To this bottom you can never say goodbye.
Port and sea are one, an undivided home,
no seams or welds, like a print in monochrome
that cannot satisfy the desirous eye.
Your brother’s a clown. Here his bauble lays claim
to his learning and powers of persuasion.
Your wife’s a nun. Rising to the occasion,
she rebooks you to this journey without aim.
Signed up for the race to the elusive cape
that compulsively strikes all fools off the rolls,
deprived of their worldly pleasures, a yawn wells
up in memory of wines with richer smells.
As we cannot leave this place, we sleep agape:
the painter will take pains to scrape off our souls.
translation: Erik Honders
Hebzucht
Je was zes en je wilde alles benoemen.
Een minne usurpator - Alexander de
Kleine - nam de wereld over, veranderde
De regels binnen het huis, vergaarde roem en
Lof door alleen maar te fietsen en te praten.
Wat je aanwees, werd van jou, ingenomen met
Gemak en logica; waar de onvaste tred
Van je pootjes klonk, werd soberheid verlaten.
Je dacht dat het allemaal van jou was, meende
Rechten te hebben, vruchtgebruik te bezitten
Over het zichtbare, voelbare; ontleende
Aanspraken aan je jeugd, verstrekte aflaten
Aan je volgers: de dingen begonnen te klitten.
Je keek om je heen, ieder bleek je te haten.
C. Gijsen
________________________________________
Greed
You were six, you had to give everything a name.
This pocket-sized usurper, this Alexander
the not-so-great, had become the world’s commander.
You changed the house rules, achieved everlasting fame
and won high praise when you biked or only chattered.
You pointed and things were yours. Easy. Your twaddling
conquered with plain logic, the sound of your toddling
small feet on the floor meant all restraint was shattered.
You claimed what was yours by right! That much was clear.
You thought you had the usufructuary rights
to what you saw and touched due to your tender years.
You offered pardons to those who came at your call.
Then things tangled up and you were in for a sight:
you looked around and found yourself hated by all.
translation: Erik Honders
Hoogmoed
Je was zestien en je leefde onder lafaards
En lage voorhoofden; je woord ging niet teloor,
Maar bleef onbegrepen. Je liep over het spoor
Van genieën en leiders, je stem klonk onaards
Als je je evangelie dicteerde aan de
Bomen en de vogels: verwaten Franciscus.
Spreken werd preken, groeten een eerloze klus
Voor soldaten, slechts isolement houdt staande.
Er stond niemand naast je, onder je was het druk.
De zelfgekozen hoogte ijlde, oversteeg
Blakend de toppen van het ordinair geluk
Dat het uitschot hoerig omhelsde om je heen.
Zagen zij niet: hoe zinloos hun bestaan, hoe leeg?
Maar zij hoorden je al niet meer, je was alleen.C. Gijsen________________________________________Pride
You lived among cowards and low foreheads: a star,
only sixteen. Your words, though, were of no avail:
not lost, but falling flat. And following the trail
of leaders and great minds, your voice came from afar
when you dictated your holy gospel to birds
in trees, like a St Francis with an attitude.
Speaking became preaching, saluting was eschewed,
a chore for soldiers. Only isolation girds.
No one was beside you, the crowds stayed put below.
Your self-willed height made delirious, you would go
up radiantly past tops of cheap happiness,
whorishly hugged by lowlifes. How could they not know
how futile their existence was, its emptiness?
But they were out of earshot, you were on your own.translation: Erik Honders
Luiheid
Je was zesentwintig en wilde niet veel meer,
Opgesloten in een dwangbuis van achteloos
Verkregen luxe: de tijd vergleed met het voos
Vertoon van minachting en vadsige afkeer.
Je wist dat uren te koop waren, zo zeldzaam
Als water in de zee; nooit zou het opraken
En de dagen en de weken werden spaken
In het wiel van je leven: krachteloos telraam.
Je vond geen redenen om iets te versnellen,
De wereld vergleed voor je verlaten ogen
In een cadans die je licht liet overhellen,
Maar nooit kon wegduwen of zelfs maar bewegen.
In je trage nachtmars langs vrouwen en togen
Kwam je, doodmoe, alleen nog maar jezelf tegen.C. Gijsen________________________________________
Sloth
At twenty-six you cruised in life’s slowest lane,
trapped in the luxury in which you wallowed,
there for the taking. And time went by, days followed
days to watch your hollow charade of disdain.
Hours were for sale, you knew, in large supply,
as rare as drops in the sea, a timeless feel.
And days turned into weeks, spokes in your life’s wheel:
useless abacus that gave no reason why.
Speeding things up? There were no reasons for it.
before your abandoned eyes the world unfurled
in rhythms that made you lean its way a bit,
but never pushed you forward or off your feet.
In your lethargic night crawl past bars and girls
you only stumbled across yourself, dead-beat.translation: Erik Honders
Toorn
Je was zesendertig en keek nog steeds onrijp
Terug in het gezicht van je vroegwijze kind.
‘Hoe kan jij praten, zeggen wat jij ervan vindt?’;
Geluidloos schroeide je schreeuw over je luchtpijp.
Zelfverwekt leven vloog je naar de keel en kneep
Door. Je boosheid was vooral overlevingsdrang,
Diende geen ander doel, je liep in kreeftengang
Maar moest vooruit, raakte in een loden houdgreep.
Je voelde geen schuld, anderen legden strikken
En bekortten je adem: je moest dus wel slaan.
Verwijten raakten je niet, slechts speldenprikken
Op een stekelvarken, kritiek smaakte naar niets.
Je was god, niemand mocht nog tegen je opstaan
,Je ging hier weg, schopte tegen de kinderfiets
C. Gijsen
________________________________________
Wrath
At thirty-six, your maturity still remote,
you looked back into your forward child’s cocky face.
‘What gives you the right to speak, being so out of place?’
A silent shout rose scorchingly inside your throat.
Self-begotten life flew at your throat, uncontrolled,
and squeezed some more. Your rage served the urge to survive
only. Moving lobster-like, you would not arrive
anywhere soon, caught in this leaden stranglehold.
Was it your fault? Others had put you in this fix.
Had cut short your breath. Striking was your only choice.
Reproaches left you unaffected like pin-pricks
on a porcupine. Criticism tasted flat.
You were a god. No one was to ignore your voice.
You left, kicking the children’s bike, startling the cat.
translation: Erik Honders